Een Erfgoedwet ipv een Informatiewet

Gisteren publiceerde de Raad voor Cultuur zijn advies over een nieuw museumbestel. Ik heb het hele advies alleen nog maar diagonaal gelezen en stuitte daarbij op deze passage op pagina 45:

Afspraken over de publieke werking en zorg voor erfgoed kunnen niet vrijblijvend zijn. De stabiliteit van het nieuwe bestel is gediend bij een kaderwet waarin museale taken en duurzame borging van de Kerncollectie Nederland geregeld zijn. Het in te richten wettelijke kader moet voorzien in een gelijke werking van het bestel op alle overheidsniveaus.
De raad adviseert om de bestaande wettelijke regelingen met betrekking tot archieven, monumenten en behoud cultuurbezit uit te breiden met musea en dit alles onder te brengen in één overkoepelende erfgoedwet. Aangezien  de beheerovereenkomsten met musea zijn opgezegd, bestaat hiertoe een unieke kans. Om het momentum niet te verliezen, kunnen ter overbrugging tijdelijke afspraken vastgelegd worden in bestuurlijke convenanten. Wat de erfgoedwet betreft, wordt hieronder uitsluitend het museale onderdeel behandeld.

En hoe reageert de minister Bussemaker op dit voorstel?

Het onderbrengen van de bestelvoorwaarden van musea binnen een nieuwe Erfgoedwet, zoals de Raad adviseert, sluit ik daarbij niet uit.
Momenteel bestaan er verschillende wetten voor de monumentenzorg, de archeologie, archieven en museale collecties. Een nieuwe Erfgoedwet kan deze terreinen met elkaar verbinden.
En het kan de criteria voor behoud en beheer, voor publieksbereik en educatie en óók voor zorgvuldige afstoting eenduidig - voor álle musea - verankeren.
Dat geeft helderheid en scheelt een hoop bureaucratie.

Oh boy...
In plaats van de door velen zo gewenste Informatiewet, zitten we straks dus met een Erfgoedwet opgescheept.
Heeft de minister niet twee jaar geleden een Archiefvisie vastgesteld? Wat stond daar ook alweer in?

Het kabinet acht de tijd nog niet rijp voor een ‘Informatiewet’, al dan niet onder algehele wijziging van de Archiefwet. Dit in aansluiting bij het eerdere advies van de Raad voor Cultuur, dat de ontwikkelingen op terrein van ICT en informatisering nog te snel gaan om nu al een eindbeeld te kunnen geven. Om die reden is het kabinet voorstander van modernisering van de Archiefwet in kleinere stappen, zonder grote ingrepen.

Zal wel iets met nieuwe bezems zijn...

Maar nog belangrijker is de vraag:

Waarom lukt het ons toch maar niet om duidelijk te maken dat we geen erfgoedprobleem, maar een verantwoordingsprobleem hebben?

Dat oud papier dat komt wel goed, het probleem zit in de archieven die nu ontstaan.

Overigens lijkt het erop dat de Raad voor Cultuur uitgaat van een ander archiefbestel dan het bestaande. Zo staat er in een hoofdstukje over inspectie:

Bij rijksverantwoordelijkheid voor collecties van nationaal belang hoort ook een passend systeem van toezicht. De raad adviseert, naar analogie van de archiefsector, een systeem van toezicht op de Kerncollectie Nederland in te richten. Hierin spelen de RCE, de Erfgoedinspectie, museumconsulenten, het Museumregister en de Archiefinspectie een rol. (p.49)

Wat zou de Raad bedoelen met "de Archiefinspectie"? Ik denk dat hij de voormalige provinciale archiefinspectie bedoelt, want even verderop staat:

7. met de Archiefinspectie wordt overeengekomen dat de technische kwaliteitszorg, zoals de aan depots  te stellen eisen, door de (regionale) archiefinspecteur  wordt uitgevoerd;

Maar er kan natuurlijk ook een taakverzwaring voor de gemeente- waterschaps- en provinciearchivarissen bedoeld zijn. Zullen ze leuk vinden...

Gerelateerd
Daar is hij dan: de Archiefvisie
Sectoranalyse Raad voor Cultuur: archivaris = Calimero

Plaatje van Patrick Vanoucke op Instagram

De #archiefvisie van de Erfgoedinspectie

Voor M.
Vorige week verscheen op de website van de Erfgoedinspectie een samenvatting van de notitie die zij eerder naar OCW gestuurd heeft. De afgelopen week ging het nauwelijks over de inhoud van deze reactie. Er werd vooral gepraat, en daar heb ik me zelf ook schuldig aan gemaakt, over de mededeling dat OCW en BZK ieder met een eigen archiefvisie zouden komen.
Maar de inhoud van de reactie verdient ook aandacht. Hoewel het een hele lap tekst is, citeer ik hier de vier aanvullende punten volledig:

1. Beleid en wet moeten toekomstgericht zijn, waarbij een digitale informatiehuishouding het vertrekpunt voor nieuw beleid en een modernere regelgeving is. Eigenaarschap en beheer van digitale informatieketens, gebruik van architectuurprincipes en -modellen bij de inrichting van de informatiehuishouding èn een adequate ondersteuning bij het dagelijks werken met digitale systemen zijn onderwerpen die volgens de Erfgoedinspectie in wet en beleid verankerd zouden moeten worden.
2. De gebruiker (of deze nu ambtenaar is of burger), moet op een betrouwbare informatiehuishouding aankunnen. Een betrouwbare informatiehuishouding kan volgens de Erfgoedinspectie niet anders bereikt worden dan via de in- en uitvoering van een sinds kort wettelijk voorgeschreven kwaliteitssysteem. Dat betekent dat organisaties kwaliteitscriteria moeten vaststellen en de uitvoering daarvan moeten borgen via een stelsel van audit en control. De huidige informatiehuishouding is zozeer 'embedded' in de primaire processen dat deze bijna zelf een primaire proces geworden is. En welke primaire processen zijn tegenwoordig niet ingericht volgens harde kwaliteitseisen?
3. De toepassing van het begrip 'archiefbescheiden' leidt in de praktijk tot een veelvoud van opvattingen en praktijken. Resultaat hiervan is dat de kwaliteit en volledigheid van de overheidsinformatie gevaar lopen. De Erfgoedinspectie vindt het belangrijk dat dit ernstige risico in de Archiefvisie afdoende wordt aangepakt. Zelf zal de Erfgoedinspectie in 2011 ook een onderzoek naar dit thema doen.
4. Door de grootschalige privatisering en uitbesteding van overheidstaken is de Archiefwet al snel niet meer van toepassing op de informatie in een publiek-private verhouding. De Erfgoedinspectie vindt daarom dat onderzocht zou moeten worden of het 'publieke belang' niet veel beter als uitgangspunt voor de reikwijdte van de Archiefwet genomen kan worden. Langs die weg zou de Archiefwet ook van toepassing zijn op archief dat bij een beleidsonderzoek of bijvoorbeeld bij het onderhoud van een weg of brug door een bedrijf wordt gevormd.

Het eerste punt is een beetje een open deur, maar daarom natuurlijk niet minder waar. Het tweede punt is eigenlijk een nadere toelichting op artikel 16 uit de Archiefregeling, met de kanttekening dat de Erfgoedinspectie hier (terecht) opmerkt dat het kwaliteitssysteem zou moeten gelden voor alle archieven en niet alleen voor de permanent te bewaren, zoals nu in feite in de Archiefregeling staat.
De laatste twee punten zijn veruit het interessantst.
Het klinkt een beetje suf, vragen of in de Archiefvisie niet gedefinieerd kan worden wat een archiefstuk is, maar het is naar mijn mening wel een terechte vraag. Zie bijvoorbeeld de discussies over het archiveren van e-mail en social media. Maar de vraag is nog fundamenteler, want valt allerlei informatie die automatisch gegenereerd wordt door systemen en applicaties onder de Archiefwet? Denk bijvoorbeeld aan, en dit zijn extreme voorbeelden, de informatie over uitgevoerde printopdrachten die in printers achterblijft? Of de logbestanden die iedere dag gegenereerd worden na een back-up?
Het laatste punt is ook een terechte opmerking die een nadere uitwerking verdient. Het gaat nu in de uitgangspunten van OCW wel over openbaarheid en over de vraag of en hoe we particuliere archieven voor later kunnen veiligstellen. Maar hierbij wordt volledig voorbij gegaan aan de steeds verdergaande privatisering van publieke taken, die er voort zorgt dat steeds meer informatie niet onder de Archiefwet of de WOB vallen.

Naschrift
De oplettende lezer denkt nu misschien "Interessant Ingmar, al die verwijzingen naar andermans reacties, maar heeft jouw club, het LOPAI, ook nog een visie op de Archiefvisie?" Tja dat is een goede vraag. Ik heb de afgelopen weken wel wat concepten gezien, maar weet eigenlijk niet of wij nog een reactie hebben gestuurd. Ik zal dit na het weekend eens navragen en ook kijken of deze reactie gepubliceerd kan worden.

Gerelateerd
De archiefvisie van de VNG
Live: Met het oog op morgen #archiefvisie
Archiefvisie 2.0 revisited
E-mail is toch geen archief
Het nieuwe archiveren

Uitbesteding, archieven en privatisering (2)

Wat staat er nu in die Wegwijzer? In vier hoofdstukken bespreken Den Teuling en Van Boven (DT & VB) de algemene uitgangspunten en aanleidingen voor het fuseren van archiefdiensten met andere instellingen, de archiefwettelijke eisen, eigendom en beheer van de archieven en tenslotte de mogelijke rechtsvormen van de nieuwe organisatie. De tweede helft van het boekje is opgevuld met relevant wetsartikelen en allerlei model-verordeningen en contracten. Het is al met al een redelijk handzaam overzicht van aspecten die een rol kunnen spelen bij de verzelfstandiging en/of fusie met andere organisaties van een archiefdienst.
Zo wijzen DT & VB er op dat het soms de vraag is of de fusie wel kosten bespaart als het gaat om ondersteunende functies, zoals ICT, financiën en personeelsbeheer. (p.13) En ze geven aan dat ze een uitbesteding afraden als er bij de gemeente geen archivaris is aangewezen.

Het uitbesteden van de taak archiefbeheer vereist een aanzienlijke deskundigheid binnen de gemeente, zowel ten aanzien van het uitbestedings- of fusieproject op zich als ten aanzien van de controle op de uitbestede dienstverlening achteraf. Wanneer de gemeente zelf geen deskundigheid in huis heeft en houdt, dient de privatisering te worden ontraden. (p.19)

Maar, hoe zit dat dan met publiekrechtelijke samenwerking / 'uitbesteding'? Geldt die voorwaarde voor deskundigheid dan niet?

Verder maken de heren op verschillende plaatsen duidelijk dat de Europese aanbestedingsregels het wel eens mogelijk zouden kunnen maken dat een 'uitbesteding' van het archiefbeheer openbaar aanbesteed moet worden. (Overigens beschrijven ze op pagina 35 ook meteen de strategie om dit te voorkomen...)
Al staan er hier en daar wel wat onbegrijpelijke (of slordig geformuleerde?) zinnen in.

De inhoud van het beheer ten opzichte van de collectie staat in Aw artikel 3, tweede lid, van de wet, het gebruik van de collectie in een aantal andere artikelen. (p.15)

Vooral omdat artikel 3 geen tweede lid heeft, snap ik niet wat hier staat.

Ook verschillende passages over het eigendom van overheidsarchieven snap ik niet. De eigendom van archiefbescheiden en andere collecties kan niet aan de stichting worden overgedragen, omdat "er van eigendom in privaatrechtelijke zin bij zaken in het publieke domein zoals overheidsarchieven strikt genomen geen sprake is." En in de voetnoot staat nog de vraag naar het privaatrechtelijk eigendom bij gemeentearchieven helemaal niet relevant is, "anders dan ten aanzien van de archiefbescheiden van het rijk en de overgebrachte archiefbescheiden van de provincies." (p.19)
Waar zou dat verschil dan zitten?

Uiteindelijk heb ik na het lezen van de wegwijzer nog één grote vraag. Lautenbach en Van der Vlies constateerden in 2006 dat uitbesteding wel kan, maar zeer complex is. Is deze complexiteit nu tot in detail in deze wegwijzer beschreven en 'opgelost'? Of hebben DT & VB zaken simpeler gemaakt dan ze zijn? Of heben Lautenbach en Van der Vlies de complexiteit overdreven?
Dat zou ik nog wel willen weten.

Wegwijzer voor het uitbesteden van het beheer van overgebrachte archieven aan een privaatrechtelijke organisatie is voor €7,50 (plus €7,40 porto- en administratiekosten) te bestellen bij Rosa Lachman van het Nationaal Archief.

Gerelateerd:
Uitbesteding, archieven en privatisering (1)

Uitbesteding, archieven en privatisering (1)

Afgelopen donderdag lag de Wegwijzer voor het uitbesteden van het beheer van overgebrachte archieven aan een privaatrechtelijke organisatie in de brievenbus. Begin september had ik  via-via gehoord dat het boekje klaar was en bij het Nationaal Archief besteld kon worden. Uiteindelijk heeft het daarna nog meer dan een maand geduurd voordat het NA op mijn e-mail reageerde door het boekje en een factuur op te sturen. Het boekje an sich kost €7,50, maar uiteindelijk is de rekening bijna twee keer zo groot, omdat het archief €1,40 aan portokosten en €6,00 (ZES EURO!) aan administratiekosten rekent.
De inhoud van het boekje is interessant, maar daar zal ik morgen over schrijven. Vandaag wil ik eerst de ontstaansgeschiedenis beschrijven, die is namelijk ook nog al bijzonder.
Het begon allemaal in 2002 met Interactief Archief de archiefbrief van staatssecretaris Van der Ploeg, waar nu ook weer regelmatig naar verwezen wordt. In die brief kondigt de staatssecretaris het Convenant Archieven aan, waarin het Rijk, de VNG, IPO en de UvW afspreken enkele dingen gezamenlijk te onderzoeken: de kwaliteit van de toegankelijkheid van archieven voor het grote publiek, de inrichting van het archieftoezicht (dat rapport is nu ook weer relevant in verband met de herijking van het interbestuurlijk toezicht) en de mogelijkheden voor het uitbesteden van archiefwettelijke werkzaamheden. Voor dat laatste onderzoek werd het Instituut voor Informatierecht van de Universiteit van Amsterdam in de arm genomen. In 2006 leverden mr. Jolize Lautenbach en prof. mr. Inge van der Vlies het rapport Uitbesteding van archiefwettelijke werkzaamheden op. Het rapport is nooit gepubliceerd, terwijl er her en der wel naar het rapport wordt verwezen. Ik kan me ook nog een bijeenkomst met professor Van der Vlies herinneren, waarin zij die archivarissen wel even kwam uitleggen hoe de Archiefwet en het bestuursrecht in elkaar zaten.
Naar de reden waarom het rapport nooit verschenen is, kan ik alleen maar gissen. Ik denk dat de uitkomsten niet helemaal strookten met wat de convenant-partners verwachtten. Lautenbach en Van der Vlies concluderen in de samenvatting van het rapport (ja, ik heb een afschrift) namelijk het volgende:

Wat betreft mogelijke privatisering kan geconcludeerd worden dat er, behalve bij regelgevende bevoegdheden en het houden van toezicht, nauwelijks juridische beletsels zijn om de archiefwettelijke werkzaamheden uit te besteden aan derden.
Een mogelijk faillissement van een private archiefbeheerder vormt geen moeilijkheid voor het uitbesteden van archiefbeheer. Waarborgen moeten worden ingebouwd in de contractuele vormgeving van uitbesteding aan de private archiefbeheerder. Belangrijkste waarborg daarbij is, dat duidelijk moet worden afgesproken dat de archivalia eigendom blijven van de overheidsorganen.
Een belangrijk nadeel van privatisering binnen de grenzen van de huidige wet is echter dat daartoe een gecompliceerde regeling van alle taken en bevoegdheden nodig zou zijn. Dat zou de transparantie van de Archiefwet, vooral wat betreft de toedeling van bevoegdheden, zeker niet ten goede komen.
Binnen de kaders van de huidige Archiefwet 1995 wordt een operatie tot verzelfstandiging van archiefzorg en archiefbeheer door ons dan ook als een minder gerede oplossing aangemerkt.

Desondanks (of misschien wel daarom) vroeg het Nationaal Archief in 2006 aan Arnold den Teuling of hij geen wegwijzer kon maken voor het uitbesteden van het beheer van overgebrachte archieven. Den Teuling ging onder andere praten met organisaties die het archiefbeheer al ondergebracht hadden in een (privaatrechtelijke) stichting (gemeenten Apeldoorn en Tilburg), provinciale archiefinspecties en juristen en in maart 2008 leverde hij zijn wegwijzer in bij het Nationaal Archief.

En daarna is er niets meer van de wegwijzer vernomen ...

Tot begin september 2010, toen bleek dat S@P de wegwijzer voor het Nationaal Archief heeft uitgegeven. Als auteur staat nog altijd Den Teuling genoemd, maar de "eindredactie" is gedaan door de voormalig Algemeen Rijksarchivaris Maarten van Boven (die, zo staat in het boekje, in februari van dit jaar klaar was met zijn werk).

Morgen meer over de inhoud van de wegwijzer...

Archiefvisie 2.0 revisited

Vandaag precies zes weken geleden is OCW op LinkedIn begonnen met de discussie over de nieuwe Archiefvisie en volgende week vindt de eerste openbaar toegankelijke discussiebijeenkomst plaats. (Er schijnen ook nog 'besloten' expertmeetings plaats te vinden, maar ik heb nog van geen expert gehoord dat hij of zij daarvoor uitgenodigd is.)
Bij de start van de discussie schreef ik: "Ik kan niet wachten..." In het begin heb ik ook enkele bijdragen geleverd, maar meteen daarna ging ik op vakantie en twee weken off-line. De afgelopen weken heb ik geprobeerd een en ander bij te lezen en ik heb er zeer gemengde gevoelens over.

Aan de ene kant vind ik het nog altijd heel goed dat het ministerie op deze manier probeert meer (en andere?) mensen te betrekken bij de discussie. Maar ik vraag me wel af of het medium en de vorm geslaagd zijn.
OCW heeft er bewust voor gekozen om een discussie-groep via LinkedIn te starten:

Als moderator van de online discussie over een nieuwe Archiefvisie van het ministerie van OCW kan ik jullie melden dat er bewust voor gekozen is om deze discussie op een 'eigen' forum te voeren via Linkedin. Ten eerste worden de communities en fora die al bestaan door anderen beheerd en gemodereerd, wat de mogelijkheid om een eigen gezicht te geven aan de discussie beperkt, in tooling, moderatiemogelijkheden en 'smoel'. Ten tweede is bewust gekozen voor Linkedin, omdat de verwachting is dat dit zeer omvangrijke netwerk een bredere doelgroep kan aanspreken (vgl. het onderzoek indertijd naar Archief2.0 en BREED; daar zijn specifieke doelgroepen aan verbonden. Er wordt deelname verwacht (en inmiddels gesignaleerd) binnen en buiten de sector, verschillende hierarchische lagen, ambtenaren/niet-ambtenaren, bedrijven/zzp-ers, archivarissen en DIVers noem maar op. Daarom is er geen ballotage en is ook toegankelijkheid van de discussie zo groot mogelijk gehouden.

Aan deze keuze zitten echter enkele nadelen, waarvan Christian de belangrijkste genoemd heeft: weer nieuwe plek die je in de gaten moet houden. Grootste manco van LinkedIn daarbij is dat er geen rss-feed op de discussies bestaat. Voor mensen die hun informatievoorziening steeds meer inrichten rond Twitter en rss-readers is dat een groot gemis. Ja natuurlijk, ik kan me abonneren op discussies, zodat ik van iedere bijdrage een e-mail krijg, maar ik wil mijn mailbox eigenlijk vrijwaren van dit soort 'leesvoer.' Daar heb ik Google Reader voor.
Ander minpunt, en dat heeft minder met LinkedIn te maken, is dat er vier discussies tegelijkertijd zijn gestart. Dat is wat veel om bij te houden. Misschien was het verstandiger geweest om de verschillende thema's met twee weken er tussen te lanceren, zodat de energie wat meer gefocust werd.
Een derde punt, dat misschien met het voorgaande samenhangt, is dat de "discussie" alle kanten opgaat. Ik heb de indruk dat er maar weinig lijn in de reacties te zien is. Eric Burger probeert wel regelmatig een soort samenvatting te maken en vragen verder uit te diepen, maar dat lijkt niet erg te helpen.
Tenslotte ben ik heel erg benieuwd wat we straks in de definitieve visie zullen terug zien van de reacties op LinkedIn en de IRL-discussies op 6 en 12 oktober.

Ik zal de bijeenkomst op 12 oktober in Eindhoven bijwonen, dus waarschijnlijk 13 oktober meer hierover...

Gerelateerd: Archiefvisie 2.0

Archiefvisie 2.0

Tijdens de KVAN-dagen gaf Paul Breevaart een presentatie over de te ontwikkelen Archiefvisie van de minister van OCW. Ik vond de presentatie eerlijk gezegd nog al tegen vallen.

Een paar weken geleden bleek dat de presentatie van Breevart de 1.0-variant was en dat het ministerie ook via  het sociale web met belanghebbenden en belangstellenden wil gaan communiceren.
Eric Burger aka Spiekerdijk6 is degene die hier handen en voeten aan moet geven en het begint langzaam vormen te krijgen.

1. 
   
   
   
   spiekerdijk6 Volg de onlinediscussie over archiefvisie via Linkedin group Archiefvisie en via twitter @Archiefvisie en hashtag #Archiefvisie 09 Aug 2010 from TweetDeck

-- this quote was brought to you by quoteurl
Tot nu toe zijn er dus:

• een twitter-account: Archiefvisie
• een hash-tag: #Archiefvisie (met een Twapperkeeper-archief)
• een groep op LinkedIn

En als het goed is, brandt de discussie deze week los:

1. 
   
   
   
   Archiefvisie @PetraLinks dank voor de tweet! Werken nog aan wat tekst. Verwacht nu begin volgende week los te kunnen gaan met discussie #archiefvisie 13 Aug 2010 from TweetDeck in reply to PetraLinks

-- this quote was brought to you by quoteurl
Ik zou bijna zeggen: ik kan niet wachten...

Toevoeging, 16 augustus 2010, 15:45
Het is begonnen. Zie voor meer informatie archief.nl/archiefvisie

Foto van crvdude

De Raad voor Cultuur adviseert...

Een paar weken geleden verschenen allerlei rapporten en adviezen tegelijkertijd: de Raad voor Cultuur kwam met zijn Besteladvies Archieven, de NCDD presenteerde zijn Strategische Agenda, Erfgoed Nederland publiceerde Archieven in transitie, de ACDD ondertekende iets over gemeenschappelijke e-depotvoorzieningen en Virtueel Platform bracht een rapport over duurzame archivering van "digital-born cultural content." Lezen, laten bezinken en erover schrijven kost tijd, dus misschien dat ik hier de komende dagen nog over deze publicaties schrijf. (Over Archieven in transitie van Erfgoed Nederland schreef ik hier al, het boekje van Virtueel Platform is ironisch genoeg amper geschikt om van het beeldscherm te lezen...)
Toevoeging 1 juli: naar aanleiding van de laatste zin heeft Virtueel Platform een exemplaar van het rapport online gezet dat beter vanaf het beeldscherm te lezen is.

Vandaag het Besteladvies Archieven van de Raad voor Cultuur.
Laat ik om te beginnen toegeven dat ik het advies soms erg lastig te lezen vond. Neerlandici komen woorden als discours, emplooi, permeabel, identiteitsconstruerende en lacuneus ook niet iedere dag tegen en moeten zinnen als "Ook bestaat de publieke benutting uit andere grootheden dan fysieke bezoekers" (p.2) ook twee keer lezen. En wat hebben ze bij de Raad trouwens een slechte scanner zeg!

Wat me wel bevalt in het advies is de volgende passage:

De discussie betrof de vraag of archieven er allereerst zijn om informatie te behouden dan wel om een reservoir voor erfgoed te vormen. Die twee worden thans zo gezien dat ze elkaar in evenwicht moeten houden (...) In openbare archieven (...) wordt een selectie van procesgebonden informatie bewaard waarmee het bestuur zich kan of wil verantwoorden over zijn doen en laten en die recht- en bewijszoekenden ten dienste kan staan. Aan de informatie, of aan sommige van de informatiedragers zelf, kan op enige (sic) moment ook culturele waarde worden toegschreven: als historische bron dan wel als object van cultureel erfgoed. De selectie die de zorgdrager toepast op het beslismoment over bewaren of vernietigen is niet neutraal, maar stoelt op een mening over het belang van een verschijnsel, een archiefvormer, een instelling of een proces in een bredere maatschappelijke context. (p.4)

De raad geeft hier expliciet aan dat archieven meer zijn dan 'leuke, oude documenten', archieven kunnen iets bewijzen. En tegelijkertijd zegt ze dat (overheids)archieven niet 'neutraal' zijn, maar het gevolg zijn van eerst de beslissingen om iets wel of niet vast te leggen en daarna de keuze of de 'neerslag' bewaard moet blijven.

De Raad maakt zich vooral druk om het behoud van niet-overheidsarchieven. Dat is een terechte zorg, maar vanuit de archiefinspectie ben ik daar niet heel erg mee bezig. Overigens schrijft de Raad wel iets aparts over de verhouding tussen overheidsarchief en niet-overheidsarchief in de overheidsarchiefbewaarplaatsen:

"De archiefkoepel DIVA (...) constateerde in 2006 bij een niet-representatieve steekproef van twingtig overheidsarchiefinstellingen dat de verhouding binnen de collecties tussen materiaal van de overheid en de niet-overheid varieert van 80 - 20, zoals bij het Nationaal Archief, tot wel 55 - 45, zoals bij vele gemeentelijke en regionale archieven. Het NA schat in 2010 die verhouding zelf op 15/20 - 85/80. (Voetnoot 11, p. 6.)

Kan iemand mij uitleggen hoe in vier jaar tijd bij het Nationaal Archief de verhouding overheidsarchief - niet-overheidsarchief is omgedraaid? Is de definitie van "overheid" veranderd of wat is hier aan de hand?

Naast heel veel aandacht voor particuliere archieven zegt de Raad op pagina 14 ook nog wat over het archieftoezicht, maar ik heb sterk de indruk dat dit een achterhoede gevecht is. De Raad pleit ervoor om het interbestuurlijk toezicht te continueren, maar anders dan nu het geval is: de provinciale archiefinspectie zou "governance-bewuster moeten opereren" (wat dat dan ook mag zijn) en zou haar toezichtsopdracht moeten krijgen van Provinciale Staten. Laat dat laatste toch tot de dualisering van de provincies in 2005 het geval zijn geweest! Blijkbaar wil de Raad dit deel van de dualisering ongedaan maken.

En, dat verdient drie hoeraatjes, de Raad vindt het nodig om te "exploreren hoe nieuwe, informele media bijdragen aan het primaire proces van besluitvorming en ontwikkeling in de huidige samenleving" (p.15).

Tenslotte nog een pluim voor (tenminste een lid van) de Raad: Ton de Looijer is op BREED een discussie begonnen over dit advies en Bernard Mantel discussieert mee als lid van de Bijzondere Commissie Archieven van de Raad.