Beveiliging is niet alleen het borgen van de toegang tot de systemen, maar ook een beveiliging van de content van die systemen, van de informatie dus.
Bovenstaand zinnetje uit het
artikel van Voorhout en Tegelaar uit de zomereditie van de
Informatieprofessional is mij uit het hart gegrepen. Alleen jammer dat ze het in de rest van het artikel zo slordig uitwerken.
Voorhout en Tegelaar betogen terecht, dat informatiebeveiliging veel meer is dan het tegenhouder van hackers en het afsluiten van systemen en databases door middel van wachtwoorden. Als je de legitieme gebruikers van die systemen niet duidelijk maakt dat ze de aanwezige informatie niet zo maar mogen verspreiden (in welke vorm dan ook), span je het paard achter de wagen. De auteurs demonstreren dit aan de hand van een hele riedel voorbeelden:
Wie herinnert zich niet de geslaagde hackpoging in de servers van het Amerikaanse Pentagon?
(...)
Herinnert u zich nog het verhaal van een verloren USB-stick met gevoelige info van het ministerie van Defensie, achtergelaten in een huurauto? De computer van de Amsterdamse Officier van Justitie Tonino? Het wachtwoord van een directeur op een geeltje op zijn computer? En, recent nog, de plaatsing van gevoelige en vertrouwelijke informatie op de website van het ministerie van Justitie?
(...)
Denk bijvoorbeeld aan de tweets van kamerleden die achteraf moesten worden gerectificeerd - met ontslag tot gevolg. (...)
Dat herinner ik me niet allemaal precies en ik zou vooral over dat ontslag-door-twitter wel meer willen weten. Jammer dat Voorhout en Tegelaar hun bronnen geheim houden...
Maar goed, er is dus een probleem met informatiebeveiliging, wie zou dat dan op moeten lossen?
De informatieprofessional!
Waarom hij?
Omdat hij vroeger ook de dossiers met 'geheim', 'vertrouwelijk' en 'staatsgeheim' beheerde en creëerde.
En wat moet hij dan nu doen?
Hij moet "vanuit zijn vakgebied meer tegenwicht bieden aan de groeiende onachtzaamheid van werknemers ten opzichte van informatie." En hij moet "in overleg met ICT richtlijnen opstellen voor beheer, locatie en gebruik van informatie." Tegenwicht bieden, overleg, richtlijnen opstellen, dat klinkt erg... bureaucratisch, ambtelijk en ouderwets.
En "de informatieprofessional" moet drie dingen doen:
- Er voor zorgen dat informatie niet meer via routine back-ups wordt verplaatst naar servers in India of het Oostblok (Bestaat dat nog, het Oostblok? En is dit niet ook erg "systeemgericht"?)
- De nieuwste generatie het besef bijbrengen dat niet iedereen toegang mag hebben tot alle informatie. Want "de nieuwe generatie medewerkers weet straks niet beter dan dat informatie overal en nergens verkrijgbaar is, maar beseft pas welke risico's men loopt als het te laat is." (Dit lijkt me, vriendelijk gezegd, toch een beetje een onderschatting van de 'nieuwe generatie.')
- De medewerkers op de gevolgen van onachtzaam gebruik van informatie wijzen. (En ik neem aan dat hij deze bevoegdheid dan ook echt krijgt en dat iedereen naar hem gaat luisteren?)
De grote makke van het artikel vind ik eigenlijk dat de auteurs stellen dat het cruciaal is dat de gebruikers (
informatiewerkers noemt Ton dit) zich bewust worden van de risico's, maar dat ze de ene "deskundige" (de ICT-er die vooral aan systeembeveiliging wil doen) inruilen voor de andere "deskundige" (de informatieprofessional, die informatie gaat beveiligen).
Mij lijkt dat je als eerste moet vaststellen op welke manier de informatiewerker wil werken en hoe hij de vertrouwelijkheid en waarde van de door hem gebruikte informatie inschat.
- Waarom plaatst hij een presentatie op Slideshare?
- Waarom werkt hij in Google Docs aan een document?
- Waarom neemt hij bestanden op een USB-stick mee naar huis?
- Wat gebeurt er als deze informatie kwijt raakt?
- Hoe erg is het als deze documenten openbaar worden?
Je zult dus met de informatiewerkers moeten gaan praten en hun zelf laten nadenken over waarom ze iets doen en wat daar de gevolgen van kunnen zijn.
Als je weet hoe hij wil werken en je weet hoe gevoelig de informatie is waar het om gaat, kun je bekijken op welke manier je de informatiewerker beter kunt faciliteren, met behulp van applicaties, afspraken en richtlijnen. Dan kan de informatiewerker op basis van de gewenste werkwijze en de gevoeligheid van de informatie een afweging maken tussen verschillende hulpmiddelen. Op die manier kan hij bewust veiliger werken, maar blijft hij zelf verantwoordelijk voor zijn keuzes en werkwijzen.
Is dat allemaal een taak van de "informatieprofessional"? Misschien wel, juist omdat de term wel erg ruim en vaag is...