Ondertussen in Toledo... #CITRA2011

Deze week vindt in Toledo de International Conference of the Round Table on Archives (CITRA 2011) plaats. De Flying Reporters van de ICA brengen hier live verslag uit. Hoewel ik me er van bewust ben dat het verslag gekleurd is door de auteur, is het wel apart om te zien wat de Algemene Rijksarchivaris in het buitenland vertelt over de Nederlandse situatie:

The first speaker, Martin Berendse (National Archivist of the Netherlands as well as President of the ICA), spoke about the recent development in this area in the Netherlands. He stressed for instance on the fact how important it is to conduct the appraisal early in the record creating process. “Appraisal policy is vital.” The Netherlands are working towards a system with retention schedules (“information register”). The situation has traditionally been that the National Archives haven´t been able to play any significant role in the Records Management at the authorities at all. This is about to change, and Mr Berendse pointed out how important it is for the Archives to enter the process at an early stage. The National Archives are more and more about to supply the authorities with archival competence. The archival profession has to get more modernized, in order to adapt it to the demands of the digital era. The skills of the archivist are increasingly being realized by the authorities: “The archivist is more trusted in a digital era, than in a paper era.”

Behalve het feit dat we volgens mij al jaren met "retention schedules" werken - maar dit wijt ik maar aan de auteur - verbaast vooral de laatste zin me...

Meer doen met minder

Naar aanleiding van het regeerakkoord schreef de Algemene Rijksarchivaris een paar maanden geleden in zijn weblog over bezuinigingen en vergezichten:

Wij [CIO Hillenaar en ARA Berendse, IKo] beschouwen het regeerakkoord als een aansporing om versneld werk te maken van de in maart geschetste vergezichten. Het gemeenschappelijke e-Depot speelt wat ons betreft een centrale rol in zowel de maximale toegang van burgers tot overheidsinformatie als in de voorgestane standaardisering en vereenvoudiging van de informatiehuishouding.

Ik schreef daar in november ook over.

Vanmorgen las ik de reactie van AOTUS op de voorgenomen bezuiniging van 8,2% op zijn begroting in 2012. Hij schrijft er zo lyrisch over, dat je je afvraagt waarom hij niet eerder al vrijwillig bijna 10% inleverde:

The planned reorganization will create a new structure that will enable us to find more efficient ways of doing our work. We will foster a new culture that innovates and thrives on change. We will find new ways of exploiting technology to drive down cost and help other federal agencies do the same.

Innovation will be central to our work. This budget climate presents us with an opportunity to find efficiencies in our work that we would never have thought of under different circumstances.

Overigens blijkt uit de twee reacties die onder het bericht staan, dat er verschillend gedacht wordt over de manier waarop de "vernieuwing" aangepakt wordt.

Gerelateerd
Bezuinigingen, RHC's en de Algemene Rijksarchivaris
De culturele uitgangspunten van een staatssecretaris

Plaatje: 70s HEMA plastic shopping bag van Battlecat

Bezuinigingen, RHC's en de Algemene Rijksarchivaris

Ik heb Bezuinigingen en vergezichten van de Algemene Rijksarchivaris/Directeur Nationaal Archief nu een paar keer gelezen, maar wat zegt hij nou eigenlijk?

Waar gaat het om?
In het regeerakkoord (pdf) staat op pagina 33:

"De uitgaven aan behoud en beheer van cultureel erfgoed, bibliotheken en het Nationaal Archief worden zoveel mogelijk ontzien."

Terwijl in de bijlage op pagina 7 staat:

(...) de Regionale Historische Centra worden gedecentraliseerd naar provincies met een korting op het budget van 25%.

De afgelopen week hebben verschillende directeuren van RHC's daar publiekelijk op gereageerd: Lieuwe Zoodsma van het Noordhollands Archief noemt de korting "een ramp" en Fred van Kan liet aan De Gelderlander weten dat de studiezaal op deze manier nog maar een dag in de week open kan. En vrijdag stuurde BRAIN een zeer scherpe, maar inhoudelijk correcte brief (pdf) naar de staatssecretaris, dat de bezuinigingen oneerlijk en irreëel zijn. Ook Christian reageerde op de bezuinigingen met een voor zijn doen redelijk felle post over verantwoording en democratie.

Bezuinigingen en vergezichten
En tegen deze achtergrond blogt de Algemene Rijksarchivaris/Directeur Nationaal Archief over Bezuinigingen en vergezichten. Hij begint met te zeggen dat hij directeur is van "het RHC Nationaal Archief". Dat is toch de eerste keer dat ik dat hoor: Regionaal Historisch Centrum Nationaal Archief! Op de tekstueel wat rammelende pagina over RHC's op de website van het RHC Nationaal Archief (archief.nl) staat het volgende:

In de provinciehoofdsteden en andere grote steden worden de archieven bewaard bij de Regionale Historische Centra (RHC's). Het gaat dan om rijksarchieven die naar hun aard verbonden zijn met de uitvoering van taken van de Rijksoverheid in de provincie (waterstaat, rechterlijke macht).
(...)
In Zuid-Holland is het Nationaal Archief de provinciale rijksarchiefbewaarplaats.
(...)
De RHC’s vormen een 'openbaar lichaam' op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR), waarin het Rijk, een of meer gemeenten, een provincie of een andere instelling vertegenwoordigd zijn.

Samen met het Nationaal Archief vormen de Regionaal Historische Centra het zogenaamde Consortium. Dit Consortium voert regelmatig overleg om het beleid voor het beheer van de archieven te bepalen en richting te geven. De Regionaal Historische Centra hebben alle een eigen website.

Omdat alles in bovenstaande tekst suggereert dat het Nationaal Archief geen RHC is, lijkt dit een beetje slachtoffer spelen met de andere slachtoffers. "Ik hoor bij jullie en ben ook zielig hoor!" Ook de recente wijziging in de samenstelling van de besturen van de verschillende RHC's, duidt er volgens mij niet op dat het Nationaal Archief op gelijke voet staat met de andere 11 RHC's.

Daarna zegt de Algemene Rijksarchivaris/directeur RHC Nationaal Archief min of meer (en ik parafraseer hier een beetje vrij):

Kijk, eigenlijk kan ik niet zeggen wat ik vind van de voorgestelde maatregelen. Ik ben als Algemene Rijksarchivaris de adviseur van de staatssecretaris. Dus eigenlijk is het ook een beetje dom van al die mensen die mijn mening hierover vragen.

Maar, uiteraard bekijkt hij de voorgenomen plannen wel met grote interesse en hij ziet er dan ook vooral een aanmoediging in om de plannen die hij samen met de Rijks-CIO heeft om alle ministeries aan het e-depot te krijgen, te versnellen. En daar heeft hij de RHC's (en andere archiefdiensten misschien ook wel) heel hard bij nodig.
Waarom hij die anderen nodig heeft, is mij niet helemaal duidelijk, want de RHC's hebben helemaal niets te maken met die ministeries. Die brengen hun archieven namelijk allemaal over naar het Nationaal Archief en niet naar de RHC's.

Jammer genoeg doet de blog me al met al een beetje denken aan president Kennedy:

Ask not what the Algemene Rijksarchivaris can do for you, ask what you can do for the Algemene Rijksarchivaris!

Misschien wordt het toch eens tijd om de functies van Algemene Rijksarchivaris en directeur RHC Nationaal Archief radicaal uit elkaar te trekken en de Algemene Rijksarchivaris een echt onafhankelijke adviseur van de minister te maken?

Plaatje