7 jaar voor diefstal van archiefstukken

Afgelopen donderdag is Barry Landau dan toch eindelijk veroordeeld, nadat hij in februari van dit jaar al schuldig had gepleit. Hij is veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf:

Landau is expected to turn himself in to prison authorities in August, and when he gets out of prison, he will spend three years on probation. As a special condition of his release, however, he won't be able to go to an archive or museum without the approval of his probation officer. 

Interessant is ook dat de modus operandi weer wat duidelijker geworden is. Behalve dat Landau en zijn kompaan Savedoff (die nog terecht moet staan) de studiezaalmedewerkers afleidden met gebak, bleek Landau een aangepaste garderobe te hebben:

Prosecutors today displayed a tan trench coat and navy blazer in court, both of them specially altered by Landau's tailor to contain deep pockets.
The pair, who referred to each other as 'weasel 1' and 'weasel 2', attempted to cover up the thefts by removing card catalogue listings for the items and using sandpaper and other methods to remove museum markings - a process they called 'performing surgery'.

Lees vooral ook de blog van Otto van der Meij over de "life and times" van Landau.

Stealing from Archives
Deze meneer is betrapt en veroordeeld, maar de vraag blijft natuurlijk: hoe vaak komt dit voor?
Toevallig las ik afgelopen week het EBNA-rapport Stealing from Archives (pdf) uit 2007, waarin de resultaten van een enquête onder Europese archiefinstellingen worden beschreven. Helaas is het rapport een beetje nietserig, doordat de resultaten volledig geanonimiseerd zijn (er is zelfs geen onderscheid naar land gemaakt) en de antwoorden regelmatig ambigu zijn. En het rapport leidt natuurlijk aan het syndroom van Rumsfeld: er zijn waarschijnlijk heel wat "unknown unknowns"
Een paar resultaten zijn wel opvallend.

Deze tabel gaat enigszins in tegen mijn gevoel dat het in de meeste gevallen insiders (medewerkers, vrijwilligers) zijn die stukken stelen. Het zou kunnen dat mijn gevoel niet klopt, maar het zou ook kunnen dat diensten het toch moeilijk vinden om toe te geven dat het een eigen medewerker was.
Dat archiefdiensten zelf ook denken dat het wel meevalt met de onbetrouwbaarheid van de eigen medewerkers blijkt ook uit het aantal diensten dat maatregelen genomen heeft:

This table shows 24 institutions, i.e. 25 per cent, stating that they have not taken any security precautions at all in relation to their own staff. Probably too, a large proportion of the 20 institutions (21 per cent) not answering this question had not taken any theft prevention measures either. The other 52 institutions (54 per cent) report various types of security arrangement targeting their own staff. Half of them state that they restrict staff access to all or parts of the archival material and/or can trace staff movements with the aid of electronic card systems. Other security measures are represented by the following quotations:
"Staff bag searching on a random basis; Staff required to use the electronic order system so all staff use books is recorded; CCTV; All staff and long term contractors are security cleared via the (…) police national computer."
"Members of the staff are not allowed to stay in the archives after working hours. Bags are not allowed to be taken to the store’s zone."

Een ander interessante constatering van het onderzoek gaat over de redenen van de diefstal. In de meeste bekende gevallen gaat het om geldelijk gewin. Maar in enkele gevallen waren er politieke redenen:

Archive thefts prompted by political motives are very often concerned with blacking out personal contacts with political movements or defunct socialist dictatorships. One specific item in the questionnaire concerned the occurrence of thefts of politically sensitive material. Six institutions (6 per cent) reported having experienced this. In four instances the purpose of the theft, presumably, was for the particular information in the stolen documents to remain unknown, while in one instance the opposite was intended: the document was stolen with a view to passing on sensitive information to the media.

Tenslotte had in 2007 maar de helft van de archiefdiensten die de enquête invulden maatregelen genomen om diefstal (tijdig en structureel) te constateren.

Al met al lijkt diefstal in of bij archiefdiensten dus nog altijd weinig prioriteit te hebben bij de archiefdiensten zelf. Dat blijkt helaas ook uit de resultaten van de ICA-werkgroep. Die heeft na 2009 volgens mij niets meer gedaan.

Gerelateerd
Landau pleit schuldig en diefstal in Nederland
De archiefdief documenteert natuurlijk alles
En als je gepakt wordt, gooi je het in de wc
Diefstal in het Stadsarchief
Archiefpolitie
Archiefpolitie - revisited