Een echte, maar toch valse Banksy

Fascinerend hoe kunstwerken en archieven soms toch meer met elkaar gemeen hebben dan je denkt.
Dit bleek eerder natuurlijk al nadrukkelijk uit het verhaal van John Myatt en John Drewe, die valse schilderijen 'echt' maakten door een valse "chain of custody" te maken. En nog eerder legde ik ook al de relatie tussen het bewaren van digitale kunst en het performance model van het Nationale Archief van Australië.
Dit weekend las ik voor het eerst over het hierboven afgebeelde kunstwerk van Banksy.
(Als je hem of zijn werk niet kent, kun je dit filmpje bekijken. Mijn persoonlijke favoriet is nog altijd "Early man goes to market" dat een tijdje onopgemerkt in het British Museum heeft gehangen.)
Die watertank op het plaatje hierboven stond jarenlang langs de Pacific Coast Highway in Californië. In februari 2011 stond opeens de tekst "This looks a bit like an elephant" er op gestencild. Maar dat was van zeer korte duur:

Within two weeks the elephant was gone or, as one blogger headlined it, 'Banksy elephant is dead.' On banksyelephant.com (which disappeared almost as rapidly as it first appeared) you could even watch a video of the 'elephant' first being strung up to a crane in the daylight and then, as night fell, having its legs cut away by men wielding oxyacetylene torches before finally being taken away on a truck.
[...]
Christian Anthony, the owner of a 'media design' company, Mint Currency, looked at the website and knew exactly where the tank was. Together with his partner in the company, who prefers to be called Tavia D, they persuaded two friends who had heavy moving equipment to join them.
'We saw it as a very special piece,' Tavia says. When they actually went to inspect it, 'We were even more inspired, we wanted it so bad. We were both huge Banksy fans and we wanted to be a part of the whole movement.' They were determined to do everything legitimately and, while the history of the tank is complicated, in the end they bought the tank from the City of Los Angeles and then went to work before anyone else could get to it. Their team arrived at 8.30 in the morning, and within 16 hours the elephant had been cut down and sent on its way to a warehouse to await a buyer.

Maar ze hadden buiten Banksy en zijn 'bedrijfje' Pest Control gerekend.
Pest Control is een soort 'clearing house' voor Banksy-kunst. Je kunt (foto's van) kunstwerken waarvan je denkt dat Banky ze gemaakt heeft naar ze sturen, zij verifiëren dit en sturen dan "paperwork" waarin de authenticiteit bevestigd wordt. Geen papieren betekent Geen Banksy.
Het interessante is nu dat Pest Control dit in het geval van die watertank weigerde om het object te authenticeren.
Hoewel de watertank al op de website van Banksy verschenen was en het algemeen bekend was dat hij het 'gemaakt' had, was het object waardeloos zonder het "paperwork" van Pest Control.

[Banksy] had made his position clear enough in a statement issued a couple of years earlier: 'Graffiti art has a hard enough life as it is – with council workers wanting to remove it and kids wanting to draw moustaches on it, before you add hedge fund managers wanting to chop it out and hang it over the fireplace. For the sake of keeping all street art where it belongs I'd encourage people not to buy anything by anybody unless it was created for sale in the first place.' Walls or water tanks he paints on are not for sale, canvases and prints are. A very disillusioned Tavia D tells the story. 'There were buyers who were willing to throw money at us but they needed that piece of paper. And I thought, what is a piece of paper? I was saying, "Do you consider this a piece of art? Then add it to your collection." ' But without authentication the elephant was worthless, Pest Control had done its job, and with storage costs mounting, the poor old elephant was scrapped at the end of last year.

Met andere woorden, alleen als het kunstwerk zich in zijn originele, fysieke context bevindt, is het waardevol. Zodra je het eruit haalt, is het waardeloos.
Dit is precies wat Ton de Looijer al een tijdje roept over het archiveren van social media: moet je die "archiefstukken" wel uit hun 'vertrouwde' omgeving weghalen? Of moet je ze in hun eigen context, eco-systeem of hoe je het wil noemen bewaren?

En o ja, gisteren was het Wereld Olifanten Dag...

Gerelateerd
Archive 2020
Gelezen: L. Salisbury & A. Sujo - Provenance

Plaatje: banksy-this-looks-a-bit-like-a-elephant- 2 van www.YoVenice.com

Twitter: privacy en context

Het bericht dat de Library of Congress alle tweets gaat bewaren (vanaf de allereerste en als ik het goed begrepen heb, ook alle 'nieuwe'), heeft in mijn Google Reader-lijstje tot verschillende reacties geleid.
Edwin vond het in eerste instantie een goede zaak, maar vond het jammer dat de Bibliotheek de collectie niet online beschikbaar ging stellen. In tweede instantie was hij trouwens iets minder enthousiast, omdat-ie bang is misselijk te worden van de rijstebrij-berg aan informatie.
Het Regionaal Archief Tilburg was naar aanleiding van de blog van AOTUS (wat een bijzonder acroniem is dat toch) ook enthousiast, omdat hiermee voor archivarissen (maar, voeg ik daar aan toe, vooral voor historici, sociologen of antropologen) een enorm rijke bron wordt veilig gesteld voor toekomstig onderzoek.
Christian maakte zich naar aanleiding van het bericht zorgen over zijn privacy en over wat de 'eigenaren' van de tweets van deze deal vinden. Later verwees hij in dat kader nog naar dit bericht.
En elvedebe, tenslotte, werd een beetje moe van, onder andere mijn, gehamer op de context van de tweets. Kortweg zegt ze: context is gezeur van archivarissen, dat nergens voor nodig is. Kijk maar naar een boek, dat je ook nog prima zonder omslag kunt lezen.

Vooral de punten die Chris en Elvedebe maken, roepen om een reactie.

Chris vraagt zich af of al die twitteraars er wel van gediend zijn dat hun 'efemere' uitingen voor eeuwig bewaard blijven.

Stel dat het vanaf morgen ineens praktisch haalbaar is om camera's en geluidsapparatuur te installeren in kroegen en op Griekse pleinen en zo? Zijn wij daar dan net zo blij mee als met het bewaren van onze tweets? Het is immers voor het nobele doel van de geschiedschrijving, mensen!

En een stukje verder vergelijkt hij Twitter impliciet met een "digitale kroeg, waar je vrijuit iets kunt roepen."
Hoewel ik zijn zorgen wel snap, klopt zijn vergelijking natuurlijk helemaal niet.
Allereerst die kroeg, waar je ook niet vrijuit iets kunt roepen. Als je daar heel rare dingen zegt, wordt je ook naar buiten gewerkt. En als je in een gesprek vertelt dat je naar de hoeren gaat (en cocaïne snuift), kan het je je baan (en goede naam) kosten.
De tweede reden waarom de vergelijking met camera's en microfoons in een kroeg niet op gaat, is omdat je van te voren had kunnen weten dat je berichten bewaard kunnen blijven. In de Terms of Services van Twitter staat namelijk expliciet (ja, ik las ze vandaag ook pas voor de eerste keer hoor...)

You retain your rights to any Content you submit, post or display on or through the Services. By submitting, posting or displaying Content on or through the Services, you grant us a worldwide, non-exclusive, royalty-free license (with the right to sublicense) to use, copy, reproduce, process, adapt, modify, publish, transmit, display and distribute such Content in any and all media or distribution methods (now known or later developed).

Tip: This license is you authorizing us to make your Tweets available to the rest of the world and to let others do the same. But what’s yours is yours – you own your content.

Met andere woorden: we zitten in een kroeg, waarvan we hadden kunnen weten dat er opnamen gemaakt werden, toen we de deur binnen stapten hebben we er zelfs mee ingestemd. En als dan blijkt dat die opnamen bewaard en toegankelijk gemaakt worden, dan zijn we daar opeens niet zo blij mee?

Natuurlijk kun je je afvragen wat het betekent dat je eigenaar blijft van je tweets, als Twitter er ook mee kan doen wat hij wil, maar dat had je dus veel eerder (in het geval van Christian zo rond 27 oktober 2008) moeten bedenken. Vervelend, maar kleine lettertjes zijn er om gelezen te worden.

Elvedebe schrijft in haar bericht dat sommigen met context bedoelen dat "de raadpleger in de toekomst precies hetzelfde moet zien als de gebruiker nu."

En als ik nu een oude tweet van iemand opzoek ziet de achtergrond er qua opmaak waarschijnlijk ook al weer anders uit, nog afgezien van alle updates van hootsuite, twitbird en echofon (om er maar een paar te noemen) die we inmiddels gehad hebben. Totaal onbelangrijk voor de historische sensatie.

Wat dit betreft heeft Elvedebe gelijk: de vorm van een twitterbericht is volledig ondergeschikt aan de inhoud.

Het tweede voorbeeld van context waar ze naar verwijst zijn links die zouden moeten blijven werken, opdat het mogelijk blijft een conversatie te kunnen volgen. Maar het lijkt haar niet nodig om ook de links naar externe websites te kunnen reconstrueren. Later nuanceerde ze dit nog een beetje trouwens.

Maar context is veel meer dan alleen "[d]e onderlinge samenhang tussen verschillende stukken in een archief, de samenhang van diverse overheidsdiensten en bedrijven, en dus van administraties inderdaad."

Twee voorbeelden om het wat te verduidelijken, eentje over e-mail, eentje over een prins.

"Well done"
Deze twee woorden in een e-mail kostten Veiligheidsadviseur John Pointdexter in 1986 zijn baan in het Witte Huis. De e-mail was gericht aan Oliver North naar aanleiding van zijn valse verklaringen voor een onderzoekscommissie over illegale wapenleveranties.
De betekenis van deze twee woorden, kun je alleen op volledige waarde schatten als je de context weet: wie heeft het bericht wanneer en naar aanleiding waarvan naar wie gestuurd.
Als het bericht vier weken eerder was verzonden, dan had Pointdexter North misschien wel gefeliciteerd met een uitzonderlijk goed potje golf. Of als afzender en ontvanger anders zijn, gaat het misschien over iemand die een deur recht gehangen heeft, waardoor deze niet meer klemt.

Een prins
Een paar jaar geleden lag een kroonprins onder vuur, omdat hij van plan was te gaan trouwen met de dochter van een man die onderminister was in een totalitair regime. In een poging wat olie op de golven te gooien verwees de prins tijdens een bezoek aan New York naar een 'open bron', die een ander licht op de discussie zou werpen. Dat de prins hier "een beetje dom was" is alleen te begrijpen als je weet wie de auteur was van de ingezonden brief waar hij naar verwees.

Context heeft dus niet of nauwelijks iets met vorm te maken. Het gaat om alles wat nodig is om een document te kunnen begrijpen. Voor Twitter kan dit dus van alles zijn: Wie was de Tweep? Wanneer werd het getwitterd? Welke servcie werd gebruikt (zat de Tweep achter een PC of gebruikte hij een smart phone)? Waar was de tweep toen hij zijn bericht verstuurde? Reageerde hij op een ander bericht en reageerde iemand anders nog op dit bericht? Naar welke website werd in het bericht verwezen?

En zeg nu zelf, het bijzondere van onderstaande dialoog zie je toch alleen als je weet wie en wat VincentVQ is?

VincentVQ Moet morgen nr Granada vr Telecom-overleg met Europese ministers. Zal Iberia vliegen uit Brussel? Geven vliegmaatschpijen info via Twitter?
2:17 PM Apr 17th via Tweetie

librarianbe @VincentVQ Iberia zit via @Iberiairlines op Twitter. Ook berichten over de aswolk, maar wel allemaal in het Spaans.
2:22 PM Apr 17th via TweetDeck in reply to VincentVQ

librarianbe @VincentVQ Volgens Iberia.com zou de vroegste vlucht naar Grenada vanuit Brussel op maandag zijn.
2:30 PM Apr 17th via TweetDeck in reply to VincentVQ

VincentVQ @librarianbe Hoe laat?
2:52 PM Apr 17th via Tweetie in reply to librarianbe

librarianbe @VincentVQ Kortste vlucht (altijd overstappen in Madrid): 15:00 Brussels (BRU) 17:20 Madrid (MAD) 18:35 Madrid (MAD) 19:35 Granada (GRX).
2:57 PM Apr 17th via TweetDeck in reply to VincentVQ

librarianbe @VincentVQ Brussel-Madrid Flight IB3197 en Madrid-Granada Flight IB270.
3:00 PM Apr 17th via TweetDeck in reply to VincentVQ

VincentVQ @librarianbe Tx. Dus die vlucht gaat morgen/zondag niet door?
3:12 PM Apr 17th via Tweetie in reply to librarianbe

Plaatjes:
alan cleaver, Privacy
Daniel Eizans, Context