Man of vrouw, zo simpel is het niet altijd

Eind maart heeft de rechtbank in Alkmaar uitspraak gedaan in de zaak van Maya Posch. Op haar geboorteakte staat dat ze een jongetje is, terwijl zij meer vrouw was. Ik citeer even uit de NRC van afgelopen vrijdag:

Maya Posch, nu 28 jaar, is geboren als „ een puntgaaf jongetje ”, aan wiens lijf niets afwijkends te zien was, vertelt haar moeder. In de puberteit veranderde dat. Behalve baardharen groeiden ook haar borsten. Haar stem brak een beetje, maar ze kreeg ook vrouwelijke heupen. Ze was 21 jaar toen ze besloot liever als vrouw door het leven te gaan. „ Want als dit een jongenslichaam is, is het wel een heel bijzonder jongenslichaam. Een vrouwenrol past mij beter ”, zegt ze. Enkele jaren later ging Posch hormoontabletten slikken die daarbij helpen.

Op zich is de wijziging van het geslacht zowel fysiek als in de geboorteakte niet zo bijzonder, daar is in het Burgerlijk Wetboek een apart wetsartikel (I.28) opgenomen. Maar, dit artikel gaat over transgenders en eist dat het lichaam aangepast wordt aan het "gewenste" geslacht. En dat is bij Posch niet gebeurd. Zij is namelijk geen transgender, maar een interseksueel. Bij een onderzoek bleek namelijk dat ze naast de uiterlijk zichtbare mannelijke geslachtsdelen ook een "blind eindigende vagina" heeft. De rechtbank omschrijft dat als volgt:

Bij [verzoekster] zijn ten tijde van de geboorte slechts de uiterlijk waarneembare mannelijke geslachtskenmerken waargenomen. Pas later is gebleken dat [verzoekster] ook vrouwelijke geslachtskenmerken heeft. Uit de brieven van de Duitse arts dr. med. Tobias Pottek van de Asklepios Westklinikum Hamburg blijkt dat medisch is vastgesteld dat [verzoekster] een interseksueel lichaam heeft, waarbij tevens is vastgesteld dat [verzoekster] een dominante vrouwelijkheid heeft. Deze conclusie is bevestigd door de Nederlandse uroloog dr. H.M.M. Zweers van het ZGT, ziekenhuisgroep Twente. De psychotherapeut E. Vrouwe heeft in zijn schrijven van 27 februari 2012 bevestigd dat bij [verzoekster] sprake is van een dominantie vrouwelijkheid, welke naast haar de in haar aanwezige mannelijkheid deel uitmaakt van haar identiteit.

En dit maakt dat volgens de rechtbank het genoemde artikel 28 niet past. Volgens de rechtbank is er in dit geval sprake van een "misslag" en die kunnen op grond van artikel 24 van het Burgerlijk Wetboek hersteld worden:

De in artikel 1:24 van het BW genoemde misslag bestaat dus daaruit dat ten tijde van de geboorte van [verzoekster] wel de uiterlijke mannelijke geslachtskenmerken zijn waargenomen, maar niet de op dat moment eveneens aanwezige (verborgen) vrouwelijke geslachts-kenmerken. De rechtbank is van oordeel dat uit de stukken voldoende is komen vast te staan dat de keuze van [verzoekster] voor de vrouwelijke kant van haar interseksualiteit bestendig is en recht doet aan de wijze waarop zij in het leven staat, ook met behoud van haar mannelijke geslachtskenmerken.

Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat het geslacht op de geboorteakte op grond van het bepaalde in artikel 1:24 van het BW dient te worden gewijzigd in 'dochter'.

Al met al een mooie oplossing van de rechtbank, al blijft het jammer dat het dus nog altijd niet mogelijk is om ook "officieel" zowel man als vrouw te zijn. Wat dat betreft zijn de akten van de burgerlijke stand al sinds jaar en dag digitaal.

Aanvulling 16 mei 2012, 13:30

@Ingmario In Nepal wel man én vrouw trouw.nl/tr/nl/4324/nie…
— sabine aarts (@Sabine_Aarts) mei 16, 2012

Plaatje: Gender options on Google+ van tengrrl

Via een oorkonde naar Hollywood #archiefeducatie

Kijk nou, een onderwijsproject over archieven dat meegefinancierd is door mijn werkgever:
Via een oude oorkonde naar Hollywood.

Het geschreven woord is een krachtig wapen. Alle kennis, rijkdom en macht vinden hun oorsprong in taal die met letters of andere tekens op rotsen, hout, papyrus, perkament, papier of computers is opgeslagen.
Jij groeit op in een tijd waarin beeldschermen en boeken niet meer weg te denken zijn. Maar nog niet zo heel lang geleden communiceerden de mensen alleen maar met gesproken taal. Probeer je eens een wereld voor te stellen waarin lezen en schrijven niet bestaan. Dat is haast onmogelijk. Alle techniek, industrie, handel en wetten zijn er tegenwoordig van afhankelijk. En daarmee ook de luxe, vrijheid en vrede waarin wij leven.
Deze webquest neemt je mee terug naar de middeleeuwen, de periode waarin de Europese samenleving de voordelen ontdekte van het opschrijven van belangrijke afspraken. De documenten waarin ze die afspraken vastlegden, noemen we oorkonden. Ze vormen een belangrijke schakel in de ontwikkeling van de mensheid.

De leerlingen krijgen de opdracht om een filmscript te maken over een belangrijke oorkonde die een Amerikaanse regisseur heeft gevonden. Daartoe moeten ze eerst onderzoek doen naar akten en oorkonden en de Middeleeuwen en daarna kunnen ze uit tien akten eentje kiezen als onderwerp voor het filmscript.

Ik vind het er heel aantrekkelijk uitzien, maar ben natuurlijk een leek op het gebied van archiefeducatie.
Heeft iemand er al ervaring mee?

Via HvA.

Over leven en dood

Gisteren citeerde het AD Ronald Zijlstra van de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken naar aanleiding van de ellende in Nij Beets.

Volgens Zijlstra is het in Nederland onmogelijk de baby's te begraven zonder geboorte- of overlijdensakte. "Iemand moet de baby's alsnog aangeven," zegt hij in Spits! "Die taak moet worden vervuld door getuigen van de bevalling, bijvoorbeeld de vader of verloskundige."
"Als er niemand bij de bevalling was, moet de moeder zelf aangifte doen," zegt Zijlstra. Mocht Sietske H. weigeren om haar kinderen een naam te geven, dan rust de taak op de schouders van de burgemeester van Opsterland, mevrouw Ravestein.

Ik weet niet helemaal zeker of Zijlstra hier gelijk heeft. In zijn inaugurele reden Archivalisering en Archivering zegt Eric Ketelaar:

(...) als in Nederland een pasgeboren baby overlijdt voordat de geboorteaangifte is geschied, wordt er geen geboorteakte, maar ook geen overlijdensakte opgemaakt, alleen een akte die vermeldt dat het kind op het moment van aangifte niet in leven was. Daarmee wordt het feit van de geboorte afgezwakt. (p.8)

Waarschijnlijk is artikel 19i uit het Burgerlijk Wetboek hier cruciaal (en daar staat iets anders dan Ketelaar hierboven zegt):

1. Wanneer een kind levenloos ter wereld is gekomen, wordt een akte opgemaakt, die in het register van overlijden wordt opgenomen.
2. Wanneer een kind binnen de in artikel 19e, zesde lid, bepaalde termijn is overleden voordat aangifte van de geboorte is geschied, wordt zowel een akte van geboorte als een akte van overlijden opgemaakt.
3. In de in de vorige leden bedoelde gevallen is ten aanzien van de aangifte het bepaalde in artikel 19h van overeenkomstige toepassing. In het in het tweede lid bedoelde geval blijft artikel 19e buiten toepassing.

In artikel 19e wordt geregeld wie wanneer aangifte van de geboorte moet doen, maar staat niets over de naamgeving. Maar, hoewel er een verschil is tussen levenloos geboren worden en sterven voor de geboorteaangifte, biedt artikel 66 van het Besluit Burgerlijke Stand misschien uitkomst:

1.Op de akte van aangifte van een kind dat levenloos ter wereld is gekomen, zijn de artikelen 43, 44, 45 en 47 van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat deze akte alleen een geslachtsnaam en voornamen van het kind vermeldt voor zover de ouders dit wensen.

Het blijft hoe dan ook een naar geval...

Aanvulling 11 augustus 2010, 13:22 uur
In reactie op de opmerking van Chido schrijf ik hier beneden dat ik benieuwd ben hoe dat bij volwassen onbekende doden gaat. Toevallig speelde dit veertien jaar geleden ook bij het Rozenmeisje, een zaak die nu weer actueel is.
Peter R. de Vries schreef een paar maanden geleden nog over de begrafenis van het meisje:

Daardoor restte er niets anders dan een zeer sobere, door de gemeente verzorgde uitvaart en een graf onder nummer. “Niemand in Lottum en Grubbenvorst wordt alleen naar zijn laatste rustplaats gebracht”, zo sprak burgemeester J.W. Kersten tot het handjevol belangstellenden dat de plechtigheid ambtshalve bijwoonde. “Deze vrouw hebben wij opgenomen in de gemeenschap, zij zal hier voorlopig een rustplaats hebben temidden van ons. Tot het moment dat we haar teruggeven aan haar familie en vrienden. Wij zullen dan vertellen hoe wij haar met respect temidden van ons een plaats hebben gegeven. Zij zullen ons haar levensverhaal vertellen.”

Volgens mijn baas heeft de burgemeester haar destijds ook een naam gegeven, maar dat heb ik nog nergens terug kunnen vinden.